‍ بازخوانی دوران زندگانی امام حسن عسکری علیه السلام در کلام مدیریت مرکز تخصصی شیعه شناسی حوزه علمیه قم

حجت الاسلام و المسلمین سید محمد علی داعی نژاد مدیر مرکز تخصصی شیعه شناسی حوزه علمیه قم:

اگر بخواهیم دوران عمر نسبتاً کوتاه امام حسن عسکری(ع) را بررسی کنیم باید آن را در سه دوره مورد توجه قرار دهیم:

 دوره اول: به مدت حدود 13 سال مربوط به زندگانی حضرت در دوران کودکی و بخشی از دوره نوجوانی ایشان در مدینه منوره.

دوره دوم : زندگی حضرت در سامرا قبل از به امامت رسیدن که ده سال به طول می انجامد.

دوره سوم : که زمان امامت حضرت و اندکی بیش از 6 سال به طول می انجامد.

زمینه سازی برای ورود به عصر غیبت

آنچه به طور خاص در همین ایام مورد توجه مورخان است این که امام عسکری(ع) زمینه و شرایط را برای دوران غیبت پسر بزرگوارشان حضرت حجت (عج) فراهم می کردند.

مبارزه علمی با انحرافات عقیدتی

مواضع علمی حضرت در پاسخ به شبهات و به خصوص افکار و اندیشه های کفرآمیز به صورت ویژه در این مقطع تجلی می یابد.

روشنگری نسبت به فعالیت فرقه های فاسد و منحرف

از جمله نحله های فاسد و منحرفی که در زمانه حساس این امام هُمام شکل گرفت ، فرقه صوفیه بود .

همچنین واقفی ها نیز در این دوران با قدرت به کار خود ادامه می دادند؛ 

امام حسن عسکری(ع) با قاطعیت در برابر این جریانات منحرف ایستاده و شیعیان را از جذب شدن به آن ها برحذر می داشتند؛ 

تربیت شاگردان دور از چشم ماموران خلیفه عباسی

مرحوم شیخ طوسی می نویسد که شاگردان امام حسن عسکری(ع) بیش از صد نفر بوده اند .

هر کدام از این ها خود به تربیت شاگردان دیگری اهتمام می ورزیدند تا بدین سان نور هدایت از طریق امام معصوم در جریان باشد و به طالبان و مشتاقان آن برسد.

ماموریت های مهم شبکه ارتباطی وکالت

در زمان امامان بعد از ثامن الحجج (ع) به دلیل شرایط خاصی که بر ائمه اطهار(ع) حادث شد و فشارها بیشتر و بیشتر می شد به تدریج یک شبکه ارتباطی با شیعیان تحت عنوان وکالت شکل گرفت که به خصوص در زمانه امام عسکری(ع) این مساله نمود بیشتر و بارزتری داشت.

حقیقت آن است که در زمان امامت ایشان تشیع در شهرهای بسیاری گسترش یافته بود که از کوفه و بغداد تا نیشابور و یمن و ری و آذربایجان و گرگان و غیره را شامل می شد

طبعاً توسعه و نیز پراکندگی مراکز سکونت و اجتماع شیعیان ایجاب می کرد که یک سازمان ارتباطی منظمی تشکیل شود تا پیوند شیعیان با امامت مسلمین از یک سو و نیز ارتباط آنان با همدیگر را سامان ببخشد و تنظیم کند و به این طریق در نهایت شیعیان و مسلمانان معتقد از حیث دینی و سیاسی هدایت گردند.

حمایت مالی از شیعیان و نیازمندان

از دیگر فعالیت های امام حسن عسکری(ع) حمایت مالی از شیعیان به خصوص یاران نزدیک و خاص بود به طوری که نقل شده حتی پیش از آن که یاران از وضعیت مالی خود سخن بگویند ، حضرت مشکلشان را برطرف می ساخت و آن ها را در مسیر هدایت مردم حمایت می نمود تا با دغدغه مالی کمتری به این مهم همت بگمارند.